Uzależnienie od hazardu

Czym są uzależniania behawioralne i czy można je leczyć?

Świadomość społeczeństwa na temat uzależnień stale wzrasta, jednak kolejne badania oraz nieustannie zmieniające się klasyfikacje medyczne chorób i zaburzeń sprawiają, że niekiedy za nowymi trendami trudno jest nadążyć. Wśród zyskujących na popularności haseł, widnieje także określenie uzależnienia behawioralne. Czym one są, i czy można je z powodzeniem leczyć?

Uzależnienie nie jedno ma imię

Już w 1983 roku uzależnienie zostało oficjalnie uznane jako choroba układu nerwowego, co miało miejsce wraz z wydaniem nowej wersji Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób – ICD-10. Obecnie tę jednostkę chorobową definiuje się jako chroniczne odczuwanie konieczności zażywania jakiejś substancji lub wykonywania określonej czynności.

Uzależnienia

W obu przypadkach mechanizmy powstawania zaburzenia są takie same, co do pewnego stopnia ułatwia naukowcom prowadzenie badań w zakresie uzależnień. Proces chorobowy skupia się zwłaszcza w mózgowym układzie nagrody, który odpowiada między innymi za motywowanie zachowań związanych z uzależniającą czynnością czy substancją.

Głównym winowajcą w tym przypadku jest tzw. hormon szczęścia – czyli dopamina, która uwalniania jest w wysokich stężeniach w chwilach odczuwania przyjemności, np. podczas aktywności seksualnej. Podniesiony poziom tego neurotransmitera sprawia, że nasz mózg zaczyna kojarzyć ogromną przyjemność z daną czynnością i dlatego „każe” nam ją powtarzać.

Uzależniania behawioralne

Nadużywanie narkotyków czy alkoholu z łatwością sklasyfikować jako uzależnienie. Jak jednak donoszą badania, uzależnić można się także od innych, pozornie nieszkodliwych czynności: uprawiania sportu, grania w gry hazardowe czy gry rpg lub wideo, jedzenia czy uprawiania seksu. O ile czynności te wydają się być znacznie mniej szkodliwe, to niekoniecznie musi tak być. Należy pamiętać, że uzależnienia często potrafią zawładnąć całym życiem uzależnionej osoby, dewastując je kompletnie w każdym aspekcie życia, i nie inaczej jest w przypadku uzależnień behawioralnych.

Gdzie zatem leży granica pomiędzy pasją, a uzależnieniem? Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi, jednak wydaje się, że najważniejsza jest w tej kwestii umiejętność zachowania umiaru.

Leczenie uzależnień behawioralnych

Obecnie, głównymi nurtami w leczeniu uzależnień behawioralnych są: psychoterapia, oraz leczenie farmakologiczne. Pośród metod psychoterapeutycznych, za najbardziej skuteczną uważa się terapię poznawczo-behawioralną, która składa się z wielu elementów opartych na teorii psychologii. Obejmuje ona współpracę terapeuty z pacjentem, a jej plan zakłada rozłożoną w czasie zmianę procesów myślowych i zachowania uzależnionego.

Dziecko uzależnione od telefonu
Uzależnienia behawioralne coraz częściej dotykają nawet najmłodszych

Należy wspomnieć, że nie istnieje terapia farmakologiczna specyficzna dla uzależnień behawioralnych. W takim leczeniu wykorzystuje się środki typowe dla terapii uzależnień od substancji psychoaktywnych, w połączeniu z tradycyjną psychoterapią. Dobrze poprowadzona terapia uzależnień behawioralnych prowadzi do zadowalających rezultatów i często kończy się powrotem do zdrowia.

Spojrzenie w przyszłość

Uzależnienia behawioralne należą do chorób, które z powodzeniem można leczyć. Nie zmienia to jednak faktu, że mogą one w znacznym stopniu negatywnie wpływać nie tylko życie samego uzależnionego, ale także na życie osób w jego najbliższym otoczeniu. Uzależnienia mogą dotknąć każdego z nas, dlatego też tak istotna jest znajomość własnego organizmu i jego limitów.